Новыя адукацыйныя стандарты і вучэбныя праграмы чакаюць пачаткоўцаў

У канцы мінулага тыдня пад старшынствам Міністра адукацыі Аляксандра Міхайлавіча Радзькова прайшло першае ў гэтым годзе пасяджэнне Бюро Навукова­метадычнага савета пры Міністэрстве адукацыі Рэспублікі Беларусь. На парадак дня было вынесена зацвярджэнне да выдання з адпаведнымі грыфамі вучэбных праграм, падручнікаў і вучэбных дапаможнікаў для ўстаноў дашкольнай, агульнай сярэдняй, спецыяльнай, прафесійна­тэхнічнай, сярэдняй спецыяльнай, вышэйшай і пасляуніверсітэцкай адукацыі

“Гісторыя транспарту” - для будучых транспартнікаў, а “Філасофія” - для ўсіх

Члены Прэзідыума НМСавета па сярэдняй спецыяльнай, вышэйшай і пасляуніверсітэцкай адукацыі 43 рукапісы рэкамендавалі да выдання з адпаведнымі грыфамі Міністэрства адукацыі. Але разам з тым некаторыя рукапісы былі вернуты аўтарам для скарачэння аб'ёму і прывядзення зместу ў адпаведнасць з вучэбнай праграмай або накіраваны на дадатковы разгляд секцый.

“Мы пастаянна сочым за тым, каму адрасуецца будучы вучэбны дапаможнік. Вучэбнай літаратуры, асабліва па эканамічных спецыяльнасцях, у нас вельмі многа, таму неабходны жорсткі кантроль у плане адраснасці ствараемых падручнікаў і вучэбных дапаможнікаў. Іншым разам аўтары вельмі агульна ўказваюць адрасата, напрыклад, яны пішуць: для эканамічных спецыяльнасцей, а потым высвятляецца, што вучэбны дапаможнік больш вузкага накірунку”, - зазначыў А.І.Жук, першы намеснік Міністра адукацыі, старшыня Прэзідыума НМСавета па сярэдняй спецыяльнай, вышэйшай і пасляуніверсітэцкай адукацыі.

“Так, сапраўды, іншым разам су­стракаюцца неадпаведнасці зместу вучэбнага дапаможніка праграме. Здараецца так, што вучэбны дапаможнік утрымлівае больш актуальны матэрыял, чым зацверджаная вучэбная праграм, таму неабходна старацца своечасова абнаўляць вучэбныя праграмы, каб вучэбныя дапаможнікі пісаліся на іх аснове. Увогуле, нам неабходна быць патрабавальнымі ў адносінах да аўтараў. Аўтар вучэбнага дапаможніка павінен быць аўтарытэтным, вопытным і прызнаным у навуковых колах спецыялістам. Нават наяўнасць кандыдацкай ступені не заўседы можа даць права на тое, каб выступаць у ролі аўтара вучэбнай літаратуры. Акрамя гэтага, неабходна на працягу як мінімум дзесяці гадоў чытаць курс, мець вопыт і практыку”, — сказаў Міністр адукацыі.

Тым не менш студэнтаў ВНУ чакае цэлы шэраг новых вучэбных выданняў. Напрыклад, для тых, хто вучыцца па спецыяльнасцях “Лясная гаспадарка”, “Лесаінжынерная справа” падрыхтаваны вучэбны дапаможнік “Лясная таксацыя”, аўтарам якога з'яўляецца А.А.Атрошчанка. У.Л.Калеснікаў, І.М.Жарскі, П.П.Ур­ба­новіч напісалі вучэбны дапаможнік “Камп'ютэрнае мадэліраванне ў хімічнай тэхналогіі. Курсавое і дыпломнае праектаванне”. Вучэбны дапаможнік ідзе ў суправаджэнні электроннага дадатку і адрасуецца студэнтам вышэйшых навучальных устаноў хіміка­тэхналагічных спецыльнасцей.

Для студэнтаў геаграфічных спецыяльнасцей выйдзе вучэбны дапаможнік І.І.Пірожніка “Геапалітыка ў сучасным свеце”. Арганізоўваць і праектаваць будаўніцтва хутка можна будзе па вучэбным дапаможніку А.І.Трушкевіча “Арганізацыя і праектаванне будаўніцтва”, які зроблены для студэнтаў будаўнічых і архітэктурных спецыяльнасцей. А для будучых юрыстаў А.Б.Леановіч падрыхтавала вучэбны дапаможнік “Міжнароднае прыватнае права”. Традыцыйна некалькі новых вучэбных выданняў чакае будучых медыкаў і бухгалтараў. У прыватнасці, для студэнтаў, якія вучацца на педыятраў, выйдзе вучэбны дапаможнік “Дзіцячая гастраэнтэралогія”. Не абмінулі ўвагай і студэнтаў транспартных спецыяльнасцяў, для якіх напісалі вучэбны дапаможнік “Гісторыя транспарту”.

На пасяджэнні Бюро НМСавета быў зацверджаны і пералік сацыяльна значнай літаратуры, выпуск якой у першым квартале бягучага года бу­дзе фінансавацца Міністэрствам адукацыі. У яго ўвайшлі “Філасофія” М.І.Вішнеўскага і “Дыферэнцыянальныя ўраўненні” А.П.Шыліна.

З'явіцца ВМК па працоўным навучанні?

Казімір Сцяпанавіч Фарыно, намеснік Міністра адукацыі, старшыня Прэзідыума НМСавета па дашкольнай, агульнай сярэдняй і спецыяльнай адукацыі, паведаміў прысутным, што на прэзідыуме былі ўзгоднены дапрацаваныя ў адпаведнасці з вынікамі праведзенага аналізу зместу адукацыйныя стандарты і вучэбныя праграмы для першай ступені агульнай сярэдняй адукацыі. У прыватнасці, гаворка ішла пра наступныя адукацыйныя стандарты: “Матэматыка”, “Чалавек і свет”, “Працоўнае навучанне”, “Літаратурнае чытанне” (беларуская літаратура), “Литературное чтение” (руская літаратура) і нш. для ўстаноў з беларускай і рускай мовамі навучання. 4 адукацыйныя стандарты і 4 вучэбныя праграмы першай ступені агульнай сярэдняй адукацыі былі накіраваны на дапрацоўку. “Перавыданне дапрацаваных адукацыйных стандартаў і вучэбных праграм неабходна ажыццявіць да 1 жніўня 2008 года. На дадзены момант мы ўзгаднілі адукацыйныя стандарты па ўсіх вучэбных прадметах і адукацыйных галінах на прадмет іх пераемнасці паміж першай і другой ступенямі агульнай сярэдняй адукацыі”, - паведаміў К.С.Фарыно.

Што датычыцца рукапісаў вучэбных выданняў, то традыцыйна пэўная іх частка адрасуецца пачаткоўцам. У прыватнасці, будзе перавыдадзены падручнік І.М Страмок “Литературное чтение” для 4 класа агульнаадукацыйных устаноў з беларускай мовай навучання. Таксама чацвёртакласнікаў чакае падручнік “Матэматыка” аўтараў Т.М.Чабатарэўскай і інш., вучэбны дапаможнік “Асновы бяспекі жыццядзейнасці” пад рэдакцыяй Н.М.Якаўлевай, Л.Ф. Кузняцовай. Шэраг вучэбных дапаможнікаў падрыхтаваны для вучняў 11 класаў агульнаадукацыйных устаноў з дванаццацігадовым тэрмінам навучання: “Геаметрыя” У.У.Шлыкава, “Алгебра” А.П.Кузняцовай і інш., “Беларуская мова” Л.С.Васюковіч і інш., “Фізіка” У.У.Жылко, Л.Р.Марковіча, “Інфарматыка” А.Я.Пупцава і інш.

Некалькі навінак чакае і дванаццацікласнікаў. Гаворка ідзе пра вучэбныя дапаможнікі “Астраномія” І.В.Галузы і інш., “Беларуская мова” Л.С.Васюковіч і інш, “Зборнік задач па алгебры” А.П. Кузняцовай і інш. Працягваюць плённую працу па стварэнні вучэбных дапаможнікаў па замежных мовах ужо знакамітыя аўтары А.П.Будзько, Дз.С.Вадзюшына, А.П.Паніматка, І.І.Панова. У хуткім часе пабачаць свет вучэбныя дапаможнікі па кітайскай мове для 3 класа (аўтарскі калектыў А.П.Паніматка і інш.), французскай мове для 5 класа (аўтар Д.С.Вадзюшына), англійскай мове для 11 класа (І.І.Панова і інш.), нямецкай мове для 12 класа, які падрыхтавала А.П. Будзько разам з В.М.Еўтуховіч.

Для старшакласнікаў запланаваны выпуск зборніка задач і вучэбных дапаможнікаў па хіміі. У прыватнасці, будуць перавыдадзены вучэбныя дапаможнікі для 11 і 12 класаў агульнаадукацыйных устаноў з 12­гадовым тэрмінам навучання пад рэдакцыяй І.Я. Шымановіча. p0Падрыхтаваны да выпуску 8 рукапісаў вучэбных выданняў для спецыяльных устаноў адукацыі. Напрыклад, вучэбны дапаможнік У.П.Грыханава, Ж.Г.Піваварчык “Матэматыка” для вучняў 9 класаў 1­га аддзялення дапаможнай школы. Таксама выхаванцаў спецыяльных устаноў адукацыі чакаюць вучэбныя дапаможнікі па гісторыі Беларусі, беларускай мове, літаратурным чытанні, фізіцы, курсе “Чалавек і свет” і інш. Дарэчы, вучэбныя дапаможнікі “Фізіка” і “Чалавек і свет” будуць выдадзены шрыфтам Брайля. Яны адрасаваны дзецям з парушэннямі зроку.

Разам з тым, некалькі вучэбных праграм і рукапісаў вучэбных дапаможнікаў былі накіраваны на дадатковы разгляд прадметных секцый. Чакае дапрацоўкі і вучэбная праграма для 5­10 класаў агульнаадукацыйных устаноў з 12­гадовым тэрмінам навучання “Працоўнае навучанне. Абслугоўваючая праца”. Дарэчы, па словах К.С.Фарыно, у будучым плануецца пасяджэнне па стварэнні вучэбна­метадычнага комплекса па працоўным навучанні, куды будуць запрошаны ўсе зацікаўленыя.

Акрамя таго, на прадметных секцыях НМСавета Прэзідыума па дашкольнай, агульнай сярэдняй і спецыяльнай адукацыі былі дэтальна прааналізаваны матэрыялы цэнтралізаванага тэсціравання 2007 года на прадмет іх адпаведнасці вучэбным праграмам 11­гадовай школы. Усімі прадметнымі секцыямі была адзначана поўная адпаведнасць, але былі выпрацаваны і прапанаваны канкрэтныя рэкамендацыі распрацоўшчыкам тэстаў па ўдасканаленні і аптымізацыі правядзення тэсціравання ў 2008 годзе. Аб чым і будзе паведамлена ў Рэспубліканскі інстытут кантролю ведаў.

Вольга ДУБОЎСКАЯ